Kinh nghiệm: Những điều tôi học được từ 1.700 học sinh

Cô Mai Thị Thơm · Nhà giáo dục, Nhà sáng lập Camkey English

Hơn 12 năm đứng lớp, tôi đã đồng hành cùng hơn 1.700 học sinh. Mỗi bạn nhỏ đi qua lớp học của tôi đều để lại một điều gì đó — một câu hỏi ngây ngô, một khoảnh khắc bối rối, một nụ cười khi cuối cùng cũng nói được câu Tiếng Anh đầu tiên. Càng dạy lâu, tôi càng nhận ra: những điều tôi học được từ các con nhiều không kém những gì tôi dạy cho các con. Hôm nay tôi muốn chia sẻ thật lòng với ba mẹ bốn bài học lớn nhất mà tôi mang theo suốt hành trình này.

1. Mỗi đứa trẻ có một nhịp phát triển riêng

Tôi từng đứng trước rất nhiều lớp học, và điều đầu tiên tôi học được là: không có hai đứa trẻ nào giống nhau. Có bạn mới học một tháng đã bập bẹ vài câu đơn giản, có bạn học cả kỳ vẫn im lặng quan sát. Nếu chỉ nhìn vào tốc độ, ba mẹ rất dễ sốt ruột và so sánh con mình với "con nhà người ta". Nhưng tôi đã chứng kiến quá nhiều lần một bạn nhỏ tưởng như "chậm" bỗng dưng bứt phá chỉ sau một thời gian ngắn, khi con đã đủ tự tin và đủ vốn từ tích lũy trong đầu. Nhịp học của mỗi đứa trẻ giống như một chiếc đồng hồ riêng — việc của người lớn không phải là vặn kim cho nhanh, mà là kiên nhẫn chờ đến đúng thời điểm con sẵn sàng.

2. Sự kiên nhẫn của ba mẹ quan trọng hơn bất kỳ phương pháp nào

Tôi đã thử qua rất nhiều phương pháp giảng dạy khác nhau trong suốt sự nghiệp của mình, và tôi tin phương pháp tốt là quan trọng. Nhưng có một điều tôi nhận ra còn quan trọng hơn: thái độ của ba mẹ ở nhà. Những gia đình mà ba mẹ kiên nhẫn, không hối thúc, không so sánh, luôn là những gia đình có con tiến bộ bền vững nhất — dù phương pháp học ở trung tâm hay ở nhà không phải lúc nào cũng hoàn hảo. Ngược lại, tôi từng gặp những phụ huynh áp dụng đúng phương pháp "chuẩn" nhất nhưng lại quá nôn nóng, liên tục hỏi con "sao chưa nói được", và kết quả là con càng thêm căng thẳng, càng ngại mở miệng. Phương pháp có thể thay đổi, nhưng sự bình tĩnh và kiên nhẫn của ba mẹ là nền tảng không gì thay thế được.

"Trẻ con học ngôn ngữ không phải bằng áp lực, mà bằng sự an toàn để được thử và được sai."

3. Thành công đến từ niềm vui, không phải áp lực

Có một điều tôi nhận ra rất rõ qua nhiều năm: những bạn nhỏ tiến bộ nhanh và bền vững nhất không phải là những bạn học nhiều giờ nhất, mà là những bạn được học trong niềm vui. Khi một đứa trẻ cảm thấy giờ học Tiếng Anh là giờ chơi, là giờ được hát, được đóng vai, được thắng một trò chơi nhỏ, con sẽ tự nguyện tiếp thu mà không cần ai ép buộc. Ngược lại, khi việc học trở thành áp lực — phải thuộc bài, phải đạt điểm cao, phải "bằng bạn bằng bè" — trẻ dễ sinh ra tâm lý sợ hãi, né tránh, và đôi khi ghét luôn cả môn học. Tôi luôn tâm niệm: nhiệm vụ đầu tiên của một người dạy trẻ không phải là nhồi kiến thức, mà là gieo tình yêu với việc học.

4. Trẻ học nhanh nhất khi cảm thấy an toàn để thử và sai

Bài học này có lẽ là điều tôi tâm đắc nhất. Rất nhiều bạn nhỏ tôi từng dạy ban đầu không dám mở miệng nói Tiếng Anh, không phải vì các con không biết, mà vì các con sợ nói sai, sợ bị cười, sợ bị chê. Nhưng khi được đặt trong một môi trường mà nói sai là chuyện bình thường, mà mỗi lần thử đều được khích lệ thay vì bị sửa lỗi gay gắt, tôi đã chứng kiến các con dần dần buông bỏ nỗi sợ và bắt đầu bật ra những câu đầu tiên, dù còn ngọng nghịu, còn sai ngữ pháp. Đó luôn là những khoảnh khắc tôi xúc động nhất trong nghề — không phải khi con nói đúng, mà khi con dám nói.

1.700 học sinh là 1.700 câu chuyện khác nhau, nhưng tất cả đều dạy tôi cùng một điều: giáo dục không phải là một cuộc đua, mà là một hành trình đồng hành. Càng dạy lâu, tôi càng tin rằng điều các con cần nhất từ người lớn không phải là áp lực hay kỳ vọng, mà là sự kiên nhẫn, niềm tin và một môi trường đủ an toàn để các con được là chính mình.

Đọc câu chuyện của tôi